HỌC BỔNG ADEP THỨ 17 ĐẾN GẦN, THÀNH VIÊN ADEP NGƯỜI BÌNH THUẬN “ĐI XA” CÀNG NHỚ CÁC LẦN TRAO HỌC BỔNG ADEP TRƯỚC

ADEP là chữ viết tắt của “Hiệp hội hữu nghị phát triển trao đổi sư phạm Pháp - Việt”; Thành viên ADEP là những thầy, cô giáo người Pháp và Việt Nam đã từng chống chiến tranh xâm lược Việt Nam của Đế quốc Mỹ, trong đó có Tiến sỹ Sử học Bùi Văn Toản -  Anh hùng  lao động thời kỳ đổi mới, quê ở xã Hàm Thắn, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận. Mục tiêu cơ bản của ADEP là “giúp đỡ các trẻ em và dân nghèo của Việt Nam”.



Những kỳ tích tháng 4 của Việt Nam đã qua; những lịch sử tháng 5 của Việt Nam đang đến, đều để lại trong lòng những người Việt nhớ nhung vô hạn. Song những học sinh là con, cháu Cựu tù chính trị của Bình Thuận không chỉ hướng về lịch sử tháng 5 mà càng nhớ “tháng 5 ADEP”. ADEP là chữ viết tắt của “Hiệp hội hữu nghị phát triển trao đổi sư phạm Pháp - Việt”; ADEP là Hiệp hội, Chủ tịch là ông Andre Menras, đã đăng ký Sổ bộ chính thức với Chính phủ ngày 06 tháng 4 năm 2002. ADEP số đông là người Pháp và Việt Nam, trong đó có Anh hùng Tiến sỹ Sử học Bùi Văn Toản – quê xã Hàm Thắng, Huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận, thường trú ở thành phố Hồ Chí Minh;TS Bùi Văn Toản và Chủ tịch ADEP ông André Menras đã từng bị Mỹ, ngụy Sài gòn bắt cầm tù trong những năm giặc Mỹ xâm lược Việt Nam.  Hằng năm, trong dịp kỷ niệm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5) vĩ đại của dân tộc Việt; thì ADEP tổ chức đi trao tặng học bổng cho học sinh là con cháu Cựu tù chính trị ở 8 tỉnh, thành phía Nam Việt Nam, trong đó có Bình Thuận.

         Học bổng ADEP không chỉ là niềm vui lớn, mà còn là nỗi nhớ sâu lắng trong mỗi học sinh, cha mẹ học sinh, thầy cô giáo và những đại biểu đến dự lễ trao tặng học bổng này hằng năm; Nhất là những người có hiểu biết về sự hình thành và phát triển của ADEP, những người đã từng chứng kiến về Cuộc chiến tranh xâm lược tàn bạo của Đế quốc Mỹ tại Việt Nam trong những năm 1955 đến 1975. Trong khuôn khổ bài viết, tác giả muốn nói lên đôi nét về niềm vui và nỗi nhớ của các lần trao tặng học bổng ADEP mà Hội Khuyến học Bình Thuận hằng năm đều tổ chức tại Bảo tàng Hồ Chí minh Chi nhánh Bình Thuận. Trước hết là niềm vui: Vui là các em học sinh được trao tặng học bổng đều là những em có cuộc sống nghèo của nghèo, nay có khoản tiền và một vài học cụ từ suất học bổng trao tặng để nâng bước các em đến trường; Vui là được gặp đoàn người tài trợ học bổng không chỉ người Việt mà số đông là người Pháp, nét mặt của họ rất đổi vui mừng và trong sự cố gắng lắm để cất lên bằng tiếng Việt hai chữ xin chồu (xin chào), mong rua từng em một, họ còn dùng từ ngữ rất vui mà người Bình Thuận thường gọi đó là “nói lái”; Họ giới thiệu: “ Chúng tôi là “Tà ru” tức ra tù (những người đã bị Mỹ, ngụy bắt cầm tù trong những năm giặc Mỹ xâm lược được đến thăm các bạn) … còn nhiều niềm vui khác nữa. Song, nỗi nhớ vẫn là ấn tượng sâu sắc trong lần trao học bổng thứ 15 năm học 2018-2019 trở đi, đó là:                                                                                                                                                                                                                                                                    - Học bổng ADEP thứ 15 vẫn 12 suất, 60 EURO/suất, được tổ chức vào khoảng thời gian, địa điểm mà hàng năm Hội Khuyến học tỉnh Bình Thuận phối hợp với ADEP trao tặng học bổng cho các em. Nhưng lần trao học bổng này khác hẳn với lần trao học bổng thứ 14 trở về trước: Mọi chi tiết đều được Ban tổ chức buổi lễ chuẩn bị chu đáo, công việc tiếp theo là chờ đợi đoàn người ADEP đến để buổi lễ được băt đầu; song đoàn người đông vui của ADEP đâu không thấy, mà chỉ xuất hiện một người, đó là Tiến sỹ Sử học Bùi Văn Toản, Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới, thành viên ADEP tại Việt Nam, quê hương Xã Hàm Thắng, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận; mọi thủ tục, quy trình của buổi lễ Tiến sỹ Bùi Văn Toản đại diện cho tổ chức tài trợ thao tác rất chuẩn; Buổi lễ trao học bổng diễn ra trang nghiêm, trân trọng như mọi lần; điều rất khác ở lần trao học bổng này không những thành viên ADEP chỉ có mỗi Tiến sỹ Bùi Văn Toản; Mà mọi người xúc động, sâu lắng hơn khi thấy vị Anh hùng Bùi Văn Toản xuất hiện đúng giờ, một con người nhỏ nhắn, phong cách dễ gần và được biết Ông là một chiến sỹ cách mạng can trường bị Mỹ ngụy cằm tù ở “Chuồng Cọp số 1- 6B” Côn Đảo trong thời chống Mỹ cứu nước vừa mới được Bệnh viện Ung bứu thành phố Hồ Chí Minh nạp hoá chất chống ung thư gan vào chiều hôm trước.

Tưởng chừng sau buổi lễ trao học bổng lần thứ 15 đó là xong ở một con người đáng quý, đáng kính. Nhưng chuyến về Bình Thuận lần này (31/8/2018) Ông Bùi Văn Toản đã dành hết nguồn tiền đầu tư viết sử cho một địa phương để mua 20 chiếc xe đạp tặng cho 20 học sinh là con nhà nghèo, nhưng biết vươn lên trong học tập đạt khá, đạt giỏi trong học tập thuộc huyện Đức Linh – Bình Thuận và Ông tiếp tục tham dự đêm truyền hình trực tiếp Lễ tiếp nhận Quỹ Khuyến học và trao học bổng “Tiếp bước cho em đến trường” cho học sinh, sinh viên nghèo hiếu học Bình Thuận tại Trung tâm Hội nghị tỉnh vào tối ngày 31/8/2018.

- Cũng cần biết thêm : Cái gì ở lần trao họ bổng ADEP thứ 16 ?! Những giây phút đáng quý Tháng 5 có nhiều lịch sử của Việt Nam, thì tại Bảo Tàng Hồ Chí Minh- Chi nhánh Bình Thuận vào lúc 15 giờ ngày 05 tháng 5 năm 2019 diễn ra sự gặp gỡ đầm ấm, thân thương như bao lần trao học bổng ADEP trước, sự sẽ chia việc học hành ở những học trò nghèo hiếu học của tỉnh Bình Thuận là một chủ đề rất nhiều ấn tượng, nhất là học trò nghèo là con cháu của các Cựu tù bị Mỹ ngụy giam cầm trong những năm quân Mỹ xâm lược Việt Nam (1955- 1975).

          Trong 15 lần trao học bổng ADEP trước (trừ lần thứ 15) thành viên ADEP cả Pháp và Việt Nam đến dự lễ đều với con số trên dưới 10 người là phỗ biến. Song, Lễ trao học bổng ADEP lần thứ 16 này chỉ có bà Cluadine và ông Mare là thành viên ADEP tại Pháp. Chỉ với 2 người là chủ công của buổi lễ trao học bổng này; nhưng Chương trình của buổi Lễ trao học bỗng vẫn diễn ra chu đáo, nhiều nét ấn tượng sâu sắc, cảm động:                                                                                                                                                                                                                                                                                                             

Thứ nhất: 15 lần trao học bổng trước đều có Tiến sĩ Sử học Bùi Văn Toản- Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới, là Cựu tù chính trị và là thành viên ADEP tại Việt Nam (người con quê hương xã Hàm Thắng, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận) nay vắng mặt, vì phải đi chữa căn bệnh hiểm nghèo tại Hà Nội ở giai đoạn cuối;

Thứ hai: Sự biến động về chính trị, kinh tế toàn cầu diễn ra thường xuyên, chắc chắn khả năng tài chính của nguồn tiền trao học bổng ADEP không khỏi khó khăn (nguồn tài chính chủ yếu là lương hưu của các thầy cô giáo người Pháp và sự vận động của các thành viên ADEP đối với các nhà hảo tâm nước Pháp); song, lòng thủy chung của ADEP đối với học sinh là con em của cựu tù Bình Thuận không gì thay đổi; vẫn 12 suât học bổng trao cho 12 học sinh con em cựu tù và học sinh nghèo Bình Thuận hàng năm, mỗi suất học bổng là 60 EURO, xấp xỉ 1,2 triệu đồng Việt Nam (Năm học 2019-2020 này 11 suất, do một em đã tốt nghiệp lớp 12 đi vào Đại học);

Thứ ba: Mười một học sinh nhận học bổng lần này em nào cũng đều giữ vững kết quả học lực khá, giỏi.  Riêng em Nguyễn Thanh Duy- học sinh lớp 10, trường THPT Bắc Bình đã từng nhận học bổng ADEP liên tục từ năm 2013-2018 lẽ ra không được nhận học bổng lần này; vì em đã nghĩ học để đi học nghề do hoàn cảnh gia đình quá khó khăn. Nhưng, lòng thương tâm đối với hoàn cảnh của em Duy xuất hiện trong mỗi con người có trách nhiệm với chương trình học bổng này, quyết không để cho em Duy bị không được nhận học bổng ADEP theo quy chế, “vì: nghèo đi học nghề vẫn phải bỏ tiền ra để học”;  vậy là em Duy vẫn nhận được phần học bổng ADEP 16 tại buổi Lễ trao học bổng với đôi hàng nước mắt từ em và những người xung quanh.

Thứ tư: Có lẽ diễn cảnh của buổi lễ trao học bổng ADEP thứ 16 đã để lại trong nổi lòng của các đại biểu và học sinh nhiều cảm xúc nên học sinh lớp 10 Trần Hoàng Việt, trường THPT Phan Chu Trinh, TP Phan Thiết – Bình Thuận đại diện cho học sinh nhận học bổng ADEP 16 phát biểu và chia sẻ hết những nỗi lòng của bản thân em và các bạn học sinh cùng cảnh ngộ cho các đại biểu và nhất là 2 vị ADEP người Pháp, bà Cluadine và ông Mare xúc động hứa hẹn các năm tiếp theo ADEP luôn giữ mãi chương trình trao học bổng này hàng năm cho học sinh con cháu cựu tù và học sinh nghèo hiếu học của tỉnh Bình Thuận.                        

                                                            *      *

                                                               *                                                     .

      Vì sao ADEP nói chung, cá nhân Ông AndréMenras - Chủ tịch ADEP với Tiến sỹ Bùi Văn Toản nói riêng là những con người như thế?

Chuyện rằng: Năm 1970-1972, lúc mà Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc Việt Nam ta trong giai đoạn cao điểm diễn ra vô cùng ác liệt, mọi sự tàn bạo, độc ác nhất của Đế quốc Mỹ và chính quyền ngụy Sài Gòn tay sai của Mỹ được chúng tuông ra; coi đây là một công cụ thép để đàn áp dân lành hết sức dã man, cũng là lúc Thầy giáo André Menras là người Pháp dạy học ở Sài Gòn (nay là thành phố Hồ Chí Minh); Sự tự do bắn giết, tự do đàn áp dân lành Việt Nam của Mỹ ngụy diễn ra thường ngày, thường giờ trước mắt thấy, tai nghe của Thầy giáo AndréMenras; Lương tâm của một nhà trí thức, một nhà giáo; thầy André Menras đã dũng cảm “đứng” về phía Chính phủ cách mạng Lâm thời Miền Nam Việt Nam (Mặt trận dân tộc Gỉải phóng Miền Nam Việt Nam lúc bấy giờ) để phản đối sự tàn bạo của quân đội Mỹ xâm lược và chính quyền Sài Gòn; qua đó, Thầy đã bị chính quyền Sài Gòn bắt giam và trở thành tù nhân của chế độ Mỹ ngụy. Trong tù, Thầy và các bạn tù người Việt liên tục đấu tranh chống chiến tranh xâm lược, đòi công lý cho dân tộc Việt; với ý chí can trường của Thầy, các bạn tù đã đặc tên cho Thầy là: Hồ Kiên Quyết, cái tên này đối với Ông là phần thưởng vô giá. Nhiều lần tâm sự với bạn tù Ông đã bầy tỏ ước nguyện của lòng: Khi Việt Nam không còn giặc Mỹ, nhân dân Việt nam được giải phóng “Thầy sẽ làm một điều gì có ích - dù là nhỏ nhất để học sinh Việt Nam còn nhớ tới Thầy”. Sự nguyện ước của Thầy đã đến: Năm 1973, hai miền Nam Bắc Viêt Nam quân và dân ta giành nhiều thắng lợi ở chiến trường và Mặt trận Đối ngoại; Cuộc chiến tranh chính nghĩa của dân tộc Việt Nam ngày càng được nhân dân thế giới ủng hộ, kể cả nhân dân Mỹ trong đó có cả học sinh, sinh viên và Nghị viện Mỹ; buộc chính quyền ngụy Sài Gòn phải thả Thầy André Menras ra tù. Trở về Pháp, chưa làm việc nhỏ như bao lần tâm sự với bạn tù Thầy André Menras lại lo việc lớn: Đi vận động những người tại Pháp và những người Quốc gia khác có lương tri chống chiến tranh xâm lược của Mỹ - tiếp tục ủng hộ Việt Nam chống Mỹ cứu nước đem lại nhiều dư luận tích cực cho cách mạng Việt Nam lúc bấy giờ. Sau ngày miền Nam được giải phóng (30/4/1975), đất nước Việt Nam được thống nhất; Thầy André Menras vận động các thầy cô giáo người Pháp đã nghĩ hưu thành lập “Hiệp Hội hữu nghị phát triển trao đổi sư phạm Pháp -Việt” và được gọi tắt là ADEP. Những thành viên của ADEP tại Pháp đều là những Thầy, Cô giáo người Pháp đã nghĩ hưu, thành viên ADEP tại Việt Nam đều là những người có công với cách mạng, số đông bị Mỹ, ngụy bắt cầm tù; nguồn tiền tài trợ học bổng của ADEP đối với học sinh Bình Thuận nói riêng và học sinh 08 tỉnh, thành miền Nam Việt Nam nói chung đều do các thầy cô giáo người Pháp bằng tiền lương hưu góp lại. Thay mặt cho các cháu học sinh được nhận học bổng ADEP, Hội Khuyến học tỉnh Bình Thuận xin kính gửi đến tất cả các thành viên ADEP lòng biết ơn chân thành; hơn hết là đối với Thầy André Menras - Chủ tịch ADEP đã để lại trong lòng học sinh được nhận học bổng ADEP một tình cảm thân thương, và một hình ảnh Con người chân lý.

Đáng tiếc, Sự vật luôn vận động và biến đổi, song bản chất của sự vật không hề thay đổi; Có lẽ mục tiêu của ADEP là như thế, đó là: Trong văn thư của ông Robert Renau Chủ tịch đương thời của ADEP viết ngày 01 tháng 5 năm 2016 gửi cho 8 tỉnh, thành miền Nam Việt Nam được tài trợ học bổng ADEP, xin trích như sau: Trong Đại Hội ADEP ngày 02 tháng 4 năm 2016 và cuộc họp Ban chấp hành ngày 13 tháng 4 năm 2016, Chủ tịch và người bạn của chúng ta André Menras đã bày tỏ ý muốn thôi chức Chủ tịch “điều hành” của ADEP vì lý do cá nhân và gia đình. Anh ấy cảm ơn các thành viên của hội đồng đã đảm nhiệm công việc và nói rõ là không hề có ý định thoái bộ trong Hiệp hội.

Yêu cầu của André được Ban Chấp hành đồng ý và đồng thời đề nghị Anh ấy giữ chức danh “Chủ tịch Sáng lập, Chủ tịch Danh dự”. Căn cứ vào các chức trách liên tục của tôi từ khi thành lập ADEP vào năm 2002 và các mối liên hệ của tôi với Việt Nam, tôi đã được đề cử và bầu làm Chủ tịch ADEP.

Tôi xin cám ơn André và tất cả Ban Chấp hành đã tin tưởng và xin hứa với tất cả các thành viên là sẽ cùng với các bạn tiếp tục đảm trách công việc giúp đỡ các trẻ em và dân nghèo của Việt Nam.

Như vậy: từ năm 2016 đến nay Chủ tịch ADEP do ông Robert Renau đảm nhận và luôn giữ vững lòng “son” đối với trẻ em và dân nghèo của Việt Nam được thể hiện ở bức thư nêu trên; Còn thành viên ADEP là ngưới Việt Nam: Tiến sỹ Sử học Bùi Văn Toản-Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới, quê xã Hàm Thắng, huyện Hàm Thận Bắc, tỉnh Bình Thuận đã “đi xa” vĩnh biệt chúng ta vào ngày 29 Tháng Chạp, Năm Kỷ Hợi (2019), vĩnh biệt những học sinh thân yêu với 15 năm và cũng là 15 lần được gặp gỡ thân tình, thấm thía nhất của những con người “Tà Ru”. Tà ru Bùi Văn Toản “đi xa” Chủ tịch ADEP đương thời (Robert Renau) đã gửi thư cho Hội Khuyến học Bình Thuận, xin trích: Thay mặt cho ADEP Pháp – Việt, tôi xin gửi lời chia buồn chân thành của chúng tôi đến gia đình và thân hữu của Anh Bùi Văn Toản, mội TàRu kiên cường, và cũng là Đại diện chính của hiệp hội chúng tôi ở Việt Nam. Căn bệnh kéo dài mà anh ấy đã dũng cảm chống lại đã mang anh ây đi để lại cho chúng tôi niềm tiếc thương vô hạn vì mất thêm một người bạn vô cùng thân thiết.

Ôi, thương làm sao, nhớ làm sao! Những nghĩa cử cao đẹp, những suất học bổng ADEP lần thứ 17 (ADEP 17) đang đến gẩn mà thành viên ADEP người Việt Nam, quê xã Hàm Thắng, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận đi xa, đi xa mãi không về; Sao tránh khỏi chạnh lòng./.

                                                                                                                                               Bình Thuận, tháng 5/2020                  

                                                                                                                                                      Nguyễn Quang Ánh

                                                                                                                                                 (Hội Khuyến học Bình Thuận)

                                                                                                                                     

Các tin tiếp
BAN KHUYẾN HOC CẢNG PHÚ QUÝ TỔ CHỨC NGÀY 1/6/2013   (4/6/2013)
Đại hội Khuyến học Cảng Phú Quý   (15/5/2013)
Góp ý sửa đổi Hiến pháp ở một chi hội Khuyến học   (24/4/2013)
Hoạt động của Hội Khuyến học xã Tân Hải   (15/4/2013)
Đào tạo nghề ở Trung tâm học tập cộng đồng   (11/4/2013)
Hội Khuyến học tỉnh Bình Thuận đón nhận Huân chương lao động   (29/3/2013)
MỪNG ĐẢNG-MỪNG XUÂN QUÍ TỴ- VUI TẾT VỚI HỌC SINH NGHÈO   (22/2/2013)
TỔNG KẾT CÔNG TÁC KHUYẾN HỌC NĂM 2012 Ở HUYỆN HÀM THUẬN NAM   (21/2/2013)
Thị xã La Gi tổng kết công tác Khuyến học năm 2012   (1/2/2013)
Hội nghị giao ban công tác Khuyến học 8 tỉnh miền Đông Nam Bộ   (18/1/2013)